Authentic Olympus Land

olumpus top

Μούσες

Μούσες

Η δημιουργία των Μουσών ξεκίνησε μετά την νίκη του Δία επί των Τιτάνων. Λέγεται πως όταν ο Δίας γιόρταζε το γάμο του, ρώτησε τους άλλους θεούς που ήταν καλεσμένοι αν τους έλειπε τίποτε, κι εκείνοι απάντησαν ότι θα έπρεπε τώρα ο Δίας να φτιάξει κάποιες θεότητες που θα μπορούσαν, με λόγια ταιριαστά και μουσική επάξια, να υμνολογήσουν τα μεγάλα κατορθώματα του Δία και τον θαυμαστό τρόπο με τον οποίο έβαλε σε τάξη το σύμπαν, τον κόσμο των θεών και των ανθρώπων.


Εννιά νύχτες πλάγιαζε ο Δίας, μακριά από τους άλλους θεούς, με την Τιτανίδα Μνημοσύνη κυρά του βοιωτικού βουνού Ελευθήρα. Όταν έφτασε ο καιρός της, η Μνημοσύνη γέννησε εννιάδυμα, τις εννέα Μούσες, στην Πιερία, βορειοανατολικά και όχι μακριά από την κορυφή του Ολύμπου. Ο Ευριπίδης στις Βάκχες αναφέρει: «[...] κει που απλώνεται η θεσπέσια Πιερία, / ο τόπος των Μουσών, η σεπτή πλαγιά του Ολύμπου» (409-410). Ονομάζονται «Πιερίδες» γιατί γεννήθηκαν στην Πιερία, στον Όμηρο λέγονται «Ολυμπιάδες», ενώ για τον Ησίοδο είναι «Ελικωνιάδες», αφού στον Ελικώνα τού παρουσιάστηκαν. Τα επίθετα αυτά δηλώνουν τους τόπους λατρείας τους, οι οποίοι, πολλές φορές, είχαν μεταξύ τους σχέση ανταγωνιστική. Είναι στενά δεμένες με τη λατρεία του Διόνυσου και του Ορφέα.

1. Η Πολυύμνια (ή Πολύμνια ή Πολυάμνια). Το όνομα Πολυμνία από το πολύς και ύμνος, επειδή υμνεί πολλούς ανθρώπους ή από το πολλών και μνήμη, επειδή μνημονεύει πολλούς στην ιστορία. Ήταν προστάτισσα της ιερής ποίησης αλλά και της υποκριτικής μίμησης, της γεωμετρίας, της ιστορίας, της γραμματικής κ.ά. Τη ζωγράφιζαν να κοιτά προς τον Ουρανό με στεφάνι από δάφνη και μαργαριτάρια στο κεφάλι, λευκό φόρεμα, με τη λύρα στα χέρια της και την επιγραφή «Πολυ-μνίας κ Μύθους».


2. Η Ουρανία ήταν προστάτισσα των Ουρανίων Σωμάτων και γενικά της αστρονομίας, την οποία ανακάλυψε. Ζωγράφιζαν την Ουρανία στεφανωμένη με αστέρια και προμετωπίδιο, μπλε φόρεμα, μπροστά της τρίποδα που επάνω είχε την ουράνια σφαίρα και διαβήτη.


3. Η Τερψιχόρη επινόησε το χορό, την άρπα και την παιδεία. Ονομάστηκε Τερψιχόρη, επειδή ετέρπετο, ευχαριστιόταν με το χορό. Ίσως και από τη μάθηση, που τέρπει τους ακροατές. Την Τερψιχόρη ζωγράφιζαν δαφνοστεφανωμένη και με προμετωπίδιο να κρατά άρπα και να χορεύει χαρούμενη, ενώ τα πόδια της μόλις να ακουμπούν τη γη και με την επιγραφή «Τερψιχόρη λΰραν».


4. Η Μελπομένη ήταν προστάτισσα της Τραγωδίας, την οποία επινόησε, της ρητορικής και της μουσικής μελωδίας. Ονομάστηκε Μελπομένη από την λέξη μολττήν επειδή «δι αυτής μέλπουσιν οί άνθρωποι όλοι τους αγαθούς». Τη ζωγράφιζαν να φορεί μάσκα τραγωδίας, θυμωμένη, δαφνοστεφανωμένη με σκήπτρο, ρόπαλο στα χέρια και την επιγραφή «Μελπομένη Τραγωδίαν».


5. Η Θάλεια ή Θάλλεια ήταν Έφορος της Κωμωδίας. Ανακάλυψε την κωμωδία, τη γεωμετρία, την αρχιτεκτονική και τη γεωργία. Ήταν προστάτισσα και των Συμποσίων. Ονομάστηκε Θάλεια από το θάλλειν τα φυτά ή επειδή «θάλλουσιν εις πολλούς αιώνας οί επαινούμενοι δια των ποιημάτων». Τη ζωγράφιζαν στεφανωμένη με κισσό, νέα και χαμογελαστή, να κρατά κωμική μάσκα. Άλλες φορές δαφνοστεφανωμένη με πράσινο πανωφόρι και την επιγραφή «Θάλεια Κωμωδίαν».


6. Η Καλλιόπη ήταν η ανώτερη και επισημότερη από τις αδελφές της. Η Καλλιόπη ήταν προστάτισσα των ηρωικών ποιημάτων και της ρητορικής. Ονομάστηκε Καλλιόπη, επειδή είχε ωραία όψη, πρόσωπο. Την ονόμαζαν και Καλλιέπειαν, επειδή ήταν ευρέτρια της ποίησης. Συνόδευε τους βασιλείς και τους ανώτατους άρχοντες για να επιβάλλει με τα λόγια της υποταγή και δικαιοσύνη. Ζωγράφιζαν την Καλλιόπη νέα και ωραία, με άνθη στο κεφάλι ή κισσό, στο δεξιό χέρι να κρατά δάφνες και στο αριστερό δύο βιβλία, πολλές φορές την Ιλιάδα και την Οδύσσεια.


7. Η Ευτέρπη ανακάλυψε διάφορα μουσικά όργανα, τα μαθήματα, και τη διαλεκτική. Ονομάστηκε Ευτέρπη επειδή τα μαθήματα τέρπουν τους ανθρώπους, αλλά και επειδή «είναι εύτερπεις οι λόγοι των πεπαιδευμένων». Τη ζωγράφιζαν δαφνοστεφανωμένη να παίζει αυλό ή να τον κρατά. Δίπλα της βρισκόταν μουσικά όργανα και κείμενα, ο Έρωτας και δένδρα με τον τραγουδιστή Τέττιγα (τζιτζίκι).


8. Η Κλειώ ανακάλυψε την Ιστορία και την κιθάρα. Η ιστορία ονομαζόταν Κλειώ, επειδή αναφέρεται στο Κλέος το οποίο ανήκει στους ήρωες του παρελθόντος και μας διηγούνται οι συγγραφείς μέσα από τα βιβλία. Ζωγράφιζαν την Κλειώ δαφνοστεφανωμένη και με πορφυρό ένδυμα. Στο δεξί της χέρι κρατούσε μία σάλπιγγα και στο αριστερό ένα βιβλίο, που έγραφε «Κλειώ Ιστορία». Στα πόδια της υπήρχε το Κιβώτιο της Ιστορίας.


9. Η Ερατώ ανακάλυψε τα ερωτικά ποιήματα, τον γάμο και την ποίηση, τη μουσική και τη διαλεκτική. Ονομάστηκε Ερατώ από το έρεσθαι και από τη λέξη έρως και εραστής. Τη ζωγράφιζαν καθιστή, να φορά ροδοστέφανο, με τη λύρα και το τόξο του έρωτος στα χέρια και την επιγραφή «Έρατώ Ψάλτριαν». Ο Απολλώνιος ο Ρόδιος ξεκινά το τρίτο κεφάλαιο του τέταρτου μέρους στα Αργοναυτικά με: «Και τώρα Μούσα Ερατώ, έλα κοντά μας και πες μας πώς ο Ιάσονας έφερε το χρυσόμαλλο Δέρας από τον ερωτά του στη Μήδεια, γιατί έχεις τις χάρες της Κύπριας Αφροδίτης και φέρνεις τη μαγεία στα ανύπαντρα κορίτσια».

Πολλοί αοιδοί από τον βορειοελλαδικό χώρο έχουν μητέρες Μούσες: ο Ορφέας και ο Λίνος την Καλλιόπη, ο Υάκινθος την Κλειώ, ο βασιλιάς της Θράκης Ρήσος την Ευτέρπη. Ακόμη, αναφέρεται ότι η Θάλεια ήταν η μητέρα, από τον Απόλλωνα, των Κορυβάντων, θεοτήτων συνδεδεμένων με τη λατρεία των Μεγάλων Θεών της Σαμοθράκης.


Πηγή: www.hsiodos.gr

Επικοινωνία

Για οποιαδήποτε πληροφορία ή διευκρίνηση, επικοινωνήστε μαζί μας αποστέλλοντας email στην παρακάτω διεύθυνση
 

Newsletter

Εγγραφείτε στο newsletter για να ενημερώνεστε πρώτοι για τα τελευταία νέα μας.